Remera mu Mateka n’Iterambere rya Kigali: Agace Gafite Umwihariko.


Remera mu Mujyi wa Kigali, ahazwiho Stade Amahoro, BK Arena, imihanda myiza n’inyubako zigezweho, bigaragaza iterambere ry’umujyi.
Stade Amahoro na BK Arena biri mu gace ka Remera, kamwe mu duce twateye imbere kurusha utundi mu Mujyi wa Kigali.(Photo by Alexander F Ungerer on Pexels)

Remera ni kamwe mu duce tw’ingenzi kandi twazamuye cyane isura y’Umujyi wa Kigali. Ku bantu benshi, Remera ni izina ryumvikanisha iterambere, ubuzima bugezweho, imihanda myiza, inyubako zigezweho, Stade Amahoro, BK Arena n’isoko rya Kisimenti rizwi cyane. Ariko se, Remera yakomotse he? Kandi ifite uruhe ruhare mu mateka no mu iterambere ry’igihugu?

Inkomoko y’izina “Remera”


Izina Remera rifite igisobanuro gikomoka ku mvugo yo mu Kinyarwanda “kuremera” cyangwa “guremera” bivuze gufata iya mbere, kwitanga, cyangwa gukomera ku nshingano. Bivugwa ko abahatuye bwa mbere bari abantu bafite umuco wo gufatanya, kwiyubakira no gutanga umusanzu mu mibereho rusange y’igihugu.

Hari n’inkomoko ijyanye n’umusozi witwaga Remera, wahoze utuwe n’abantu bari bafite ijambo mu buyobozi bw’icyo gihe. Uwo musozi waranzwe n’imiyoborere, inama, n’imihigo. Ibi byatumye Remera ihora ifatwa nk’ahantu h’icyubahiro, ubuyobozi n’iterambere.


Remera mu mateka ya Kigali


Mu gihe Kigali yari igitangira kwaguka mu myaka ya za 1980 na 1990, Remera yabaye igicumbi cy’ibikorwa by’ingenzi:

Hubatswemo Stade Amahoro, ikibuga kinini cy’Igihugu, kibamo imikino mpuzamahanga, ibitaramo n’ibindi bikorwa bya Leta n’abikorera.

Habaye iterambere ry’imihanda n’itumanaho, bituma Remera ihuzwa n’uduce twinshi tw’ingenzi nka Kanombe (ikibuga cy’indege), Nyarutarama, Kacyiru na Kimironko.

I Kisimenti, hagizwe igice cy’ubucuruzi gifite amaduka agezweho, banki, amaresitora, n’ibindi bikorwa bituma ako gace gahora kazengurutswe n’abantu benshi.


Remera y’ubu: Isura y’umujyi ugezweho.


Muri iki gihe, Remera ni agace gafite umwihariko mu bijyanye n’imibereho y’abatuye umujyi wa Kigali:

Inyubako z’ubucuruzi n’amacumbi agezweho, harimo hoteli nka Five to Five,
Sports View Hotel n’izindi zitanga serivisi ku rwego mpuzamahanga.

Imihanda irambuye n’isuku ishamaje, ituma bihesha Kigali isura y’umujyi ukataje mu iterambere.

Ibikorwa by’imyidagaduro n’imikino, cyane cyane bikorerwa kuri Stade Amahoro ndetse no mu nkengero zayo.

Kisimenti na Sonatubes, nk’uduce duhuzwa n’imihanda nyabagendwa, bigira uruhare rukomeye mu buhahirane no mu migenderanire y’abantu n’ibicuruzwa.


Agaciro ka Remera mu mujyi wa Kigali.


Remera ntigira gusa agaciro k’ubucuruzi n’imiturire; ni agace gafite umuco wo kwakira abantu, gukora cyane no guhanga udushya:

Ni agace gahuriramo abantu benshi: abacuruzi, ba mukerarugendo, abanyeshuri n’urubyiruko ruhashakira amahirwe y’akazi.

Kagira uruhare mu kuranga Kigali: bitewe n’imiterere yaho, usanga ari hamwe mu hahora hifashishwa mu gufata amashusho, kwamamaza ibikorwa, n’ahakorerwa ibikorwa by’igihugu.

Ni igicumbi cy’umutekano n’isuku, bigatuma Remera iguma ku isonga mu turere dukurura abashoramari n’abashaka gutura neza.


Wari ubizi?


Remera, izina ryoroshye ariko rifite amateka n’ubusobanuro buhambaye, ni kimwe mu duce dufite uruhare runini mu gukomeza isura nziza y’u Rwanda. Uhatemberera, uhaba cyangwa uhafite ibikorwa, ahabwa amahirwe yo kumva neza isura y’iterambere rya Kigali.


Hari amazina menshi y’ahantu muri Kigali afite amateka akomeye nk’aya: Kacyiru, Gikondo, Kimihurura, Gisozi, n’ahandi.

Nihe ushaka ko tuzakurikizaho? Andika mu gice cy’ibitekerezo agace wifuza ko dukoraho inkuru itaha!


Izindi Nkuru Zijyanye:


Nyamirambo: Inkomoko y’izina, Amateka n’Umwihariko w’Aka Gace Gakunzwe i Kigali.

Wari uzi inkomoko y’izina Kimihurura? Menya amateka, ibanga n’umwihariko w’aka gace ka Kigali.

Inkomoko y’izina Gikondo: Amateka, Umuco n’Urufunguzo rw’Iterambere rya Kigali.



Comments

Inkuru Zakunzwe

Ibintu 7 Bikwereka Ko Umukobwa Agukunda By’Ukuri.

Ese Umuhungu Agukunda By’Ukuri? Dore Ibimenyetso Bihamye.

Ibimenyetso by’Icyizere mu Rukundo: Uko Wamenya Ko Akugirira Icyizere.

Urukundo Rw’Ukuri: Ibimenyetso 10 Bikwemeza Ko Ruzaramba.

Nyamirambo: Inkomoko y’izina, Amateka n’Umwihariko w’Aka Gace Gakunzwe i Kigali.