Ingoma ya Cyami mu Rwanda: Amateka, Imiyoborere n’Iherezo Ryayo
![]() |
| Ifoto igaragaza umwami w’u Rwanda mu gihe cy’Ingoma ya cyami, ishingiye ku buvanganzo gakondo. |
Intangiriro
Ingoma ya cyami mu Rwanda ni uburyo bwa kera bw’imiyoborere bwari bushingiye ku butware bw’umwami, buzwi nka Mwami w’u Rwanda, afatanyije n’inzego z’ubuyobozi gakondo nk’Abiru n’Abatware. Iyi ngoma yatwaye imyaka myinshi ari yo ifite ububasha bwose mu gihugu, kugeza igihe Repubulika y’u Rwanda yashyirwagaho mu ntangiriro z’imyaka ya 1960.
Muri iyi nkuru turasesengura:
Amavu n’amavuko y’Ingoma ya cyami,
Uko ubutegetsi bwa cyami bwakoraga,
Ibyayiviriyemo kuvaho,
Ingaruka z’iherezo ryayo ku miyoborere n’iterambere ry’u Rwanda.
Amateka y’Ingoma ya Cyami mu Rwanda
Ingoma ya Cyami yari ishingiye ku muco gakondo n’ubutegetsi bushingiye ku miryango. Umwami wa mbere, Gihanga Ngomijana, ni we watangije iyi ngoma, akubaka inzego zitandukanye z’ubuyobozi bw’igihugu. Nyuma ye, abami nka:
Ruganzu Ndoli,
Cyilima Rujugira,
Kigeli IV Rwabugiri.
Bagize uruhare mu kwagura igihugu, guteza imbere ubukungu n’imibanire y’amahanga, ndetse no gukomeza umuco w’ubutegetsi bwa cyami.
Imiterere y’Ubutegetsi bwa Cyami
Ubwami bw’u Rwanda bwari bushingiye ku nzego zikurikira:
1. Umwami (Mwami)
Yari umuyobozi w’ikirenga, afite ububasha bwo gucira imanza, gutegeka intambara, gushyiraho abatware n’ibindi byose birebana n’imiyoborere y’igihugu.
2. Abiru
Aba bari abajyanama b’umwami, bafite inshingano zo kumugira inama, kumurinda ku bijyanye n’imyemerere n’imigenzo, no kurinda amabanga y’Ingoma.
3. Abatware
Abo ni abayobozi b’intara n’uturere, bashinzwe umutekano, imisoro, n’imiyoborere y’abaturage bo hasi. Bafataga ibyemezo byihuse mu gihe cy’ibibazo byihariye.
Ivanwaho ry’Ingoma ya Cyami n’Impinduka z’Ubukoloni
Kuva mu myaka ya 1950, ubukoloni bw’Ababiligi bwazanye impinduka zagaragaje ubusumbane, ivangura n’inyota y’uburenganzira kuri buri wese. Iby’ingenzi byabaye ni:
1957: Hashyizwe ahagaragara Manifeste des Bahutu, isaba uburenganzira bungana mu miyoborere.
1959: Hatangiye Impinduramatwara ya Politiki, yiswe “Révolution Sociale”.
1961: Hateguwe amatora ya Repubulika y’u Rwanda, maze Umwami Kigeli V Ndahindurwa avanwaho ku butegetsi.
Ingaruka z’Ivanwaho ry’Ingoma ya Cyami
Kuva ingoma ya cyami yavaho, habaye impinduka zikomeye mu miyoborere y’u Rwanda:
Hashyizweho Repubulika ishingiye ku matora y’abaturage
Hatangiye gutangwa uburenganzira bwa muntu, demokarasi n’ubwisanzure
Hatangijwe inzira y’iterambere rishingiye ku baturage bose aho kuba ku bwoko cyangwa umuryango
Umwanzuro: Kumenya Amateka y’Ingoma ya Cyami ni Ingenzi mu Kubaka U Rwanda
Kumenya amateka y’ingoma ya cyami bidufasha gusobanukirwa n’imiyoborere ya kera, tukamenya uko igihugu cyayobowe, impamvu cyahinduye uburyo, n’aho cyerekeza.
U Rwanda rw’ubu rukeneye gusigasira amateka yarwo, kugira ngo abakiri bato n’abazaza bazarukunde kandi barwiyumvemo.
Sangiza iyi nkuru ku mbuga nkoranyambaga nka Facebook, WhatsApp, Twitter n’ahandi, kugira ngo n’abandi bamenye amateka y’Ubwami bw’u Rwanda.
Komeza usome izindi nkuru zacu zirebana n’amateka n’impinduka mu miyoborere y’u Rwanda.
Izindi Nkuru Zijyanye:
Incamake y’Amateka y’u Rwanda: Aho Rwavuye, Aho Rugeze n’Icyerekezo cyarwo.
Uruhare rw’Abagore mu Mateka y’u Rwanda: Kuva Kera Kugeza mu Bihe bya None
Impamvu Kumenya Amateka Yawe Ari Ingenzi mu Guhindura Ejo Hazaza

Comments
Post a Comment